Penasihat Kanan Politik Perdana Menteri, Tengku Datuk Seri Zafrul Abdul Aziz, semalam memaklumkan kepada media bahawa beban subsidi bahan api negara yang mencecah RM4 bilion sebulan kini telah berkembang menjadi cabaran fiskal yang serius. Walaupun Petronas meraih keuntungan yang ketara susulan kenaikan harga minyak global, keuntungannya tidak mencukupi untuk menampung perbelanjaan subsidi kerajaan dalam jangka panjang. Pengeluaran hasil secara berlebihan akan menjejaskan keupayaan pelaburan semula syarikat tersebut serta memberi kesan kepada kapasiti pengeluaran dan keselamatan tenaga negara pada masa hadapan.

Kenyataan ini bukan sahaja mendedahkan tahap tekanan fiskal yang membimbangkan, malah menyerlahkan kegagalan kerajaan semasa dalam merangka mekanisme subsidi dan perancangan fiskal yang bersifat berpandangan jauh dan tersusun. Setelah lebih tiga tahun mentadbir, kerajaan masih gagal mengemukakan pelan rasionalisasi subsidi yang jelas, boleh dilaksanakan dan mempunyai tempoh masa yang khusus. Sebaliknya, pengakuan dibuat secara reaktif apabila masalah semakin meruncing dan risiko terus meningkat, satu pendekatan pentadbiran yang amat membimbangkan. Isu fiskal tidak seharusnya ditangani hanya apabila menghampiri titik kritikal, tetapi perlu dicegah melalui perancangan awal, reka bentuk institusi dan struktur reformasi.

Pengumuman kerajaan untuk melaksanakan dasar bekerja dari rumah bagi penjawat awam bermula 15 April dibuat hanya selepas beban subsidi bahan api menghampiri tahap kritikal. Langkah sebegini bersifat sementara dan tidak menyelesaikan punca sebenar atau isu pokok, serta tidak mampu mengurangkan permintaan bahan api secara menyeluruh. Dalam realiti kehidupan, rakyat tetap perlu berulang-alik bekerja, menghantar anak ke sekolah dan mengurus keperluan harian. Aktiviti sosial dan ekonomi tidak boleh dihentikan hanya melalui arahan pentadbiran. Mengaitkan penyelesaian dengan pengurangan perjalanan semata-mata mencerminkan pendekatan dasar yang sempit dan tidak realistik. Ini bukan tadbir urus yang berpandangan jauh, tetapi hanya reaksi terhadap krisis.

Dalam keadaan tekanan fiskal yang semakin meningkat, kerajaan masih mengekalkan harga subsidi RON95 pada RM1.99 seliter di bawah program “BUDI MADANI”, sekali gus mewujudkan ketidaktentuan dasar dan ketidakseimbangan dalam pengagihan sumber. Pada masa yang sama, langkah memotong pemberian subsidi telah mula dilaksanakan apabila kuota BUDI95 dikurangkan daripada 300 liter kepada 200 liter sebulan, menandakan kerajaan terpaksa mengecilkan skala subsidi akibat tekanan kewangan.

Lebih membimbangkan, harga sebenar pasaran bahan api telah meningkat dengan ketara. Harga RON95 tanpa subsidi kini mencecah RM4.27 seliter (peningkatan sekitar 40 sen), manakala diesel tanpa subsidi melonjak kepada RM6.72 seliter (peningkatan kira-kira 70 sen). Perbezaan ketara ini menggambarkan jurang besar antara kos sebenar tenaga dan harga bersubsidi semasa.

Dalam situasi ini, kerajaan bukan sahaja gagal melaksanakan reformasi subsidi bersasar secara tegas, malah terus menanggung beban subsidi tahunan yang mencecah RM48 bilion. Akibatnya, tekanan fiskal terus terkumpul sementara hala tuju dasar kekal tidak menentu.

Kos ini akhirnya tidak akan hilang, sebaliknya akan dipindahkan kepada rakyat dalam pelbagai bentuk. Antaranya termasuk pengurangan perbelanjaan untuk perkhidmatan awam seperti pendidikan dan kesihatan, atau peningkatan cukai dan caj bagi menampung kekurangan hasil. Pada masa yang sama, peningkatan kos operasi perniagaan akan diterjemahkan kepada kenaikan harga barangan, sekali gus menambah tekanan inflasi. Golongan kelas menengah, perusahaan kecil dan sederhana (PKS) serta kumpulan B40 akan menjadi pihak yang paling terkesan.

Amaran Tengku Zafrul turut mendedahkan kelemahan struktur dalam model ekonomi negara. Jika kestabilan fiskal bergantung kepada hasil minyak yang tidak menentu, ini menunjukkan usaha kepelbagaian ekonomi dan transformasi industri selama ini belum membuahkan hasil yang signifikan. Walaupun dalam keadaan harga minyak yang menggalakkan, tambahan hasil minyak hanya sekitar RM10 bilion hingga RM14 bilion, jauh lebih rendah berbanding beban subsidi RM48 bilion. Jurang besar ini jelas membuktikan bahawa model fiskal semasa tidak mampan.

Bagi PKS, ketidaktentuan struktur fiskal ini akan meningkatkan risiko perniagaan. Dengan kos tenaga yang berubah-ubah, dasar yang tidak jelas serta kemungkinan perubahan sistem cukai, perniagaan sukar merancang pelaburan jangka panjang. PKS memerlukan sebuah kerajaan yang mampu menyediakan persekitaran dasar yang stabil serta memacu peningkatan industri dan transformasi teknologi, bukannya bergantung kepada hasil minyak semata-mata untuk menampung kekurangan fiskal jangka pendek.

Justeru, MCA menyeru kerajaan agar segera mengambil tindakan tegas dengan merangka pelan rasionalisasi subsidi yang telus, jelas dan mempunyai tempoh masa yang ditetapkan. Peralihan perlu dilakukan secara berperingkat daripada subsidi menyeluruh kepada subsidi bersasar, supaya sumber negara dapat disalurkan secara tepat kepada golongan yang benar-benar memerlukan. Pada masa yang sama, mekanisme pemantauan fiskal yang bebas perlu diwujudkan bagi mengaudit perbelanjaan kerajaan secara menyeluruh, meningkatkan ketelusan serta akauntabiliti, dan mengelakkan pembaziran serta ketirisan.

Dalam jangka sederhana dan panjang, kerajaan juga perlu mempercepat pembangunan tenaga boleh baharu dan tenaga alternatif seperti solar, bioenergi dan hidrogen hijau. Langkah ini bukan sahaja mampu mengurangkan kebergantungan kepada bahan api fosil, malah dapat membantu mengurangkan tekanan fiskal akibat subsidi serta membina ekonomi hijau yang lebih mampan dan berdaya tahan.

Rakyat Malaysia memerlukan sebuah kerajaan yang bertanggungjawab terhadap masa depan dan mempunyai keupayaan merancang secara jangka panjang, bukannya terus menangguhkan keputusan penting sehingga risiko fiskal semakin meningkat.

Malaysia mampu menjadi sebuah negara yang lebih baik, namun ia memerlukan perubahan daripada pendekatan pentadbiran yang bersifat jangka pendek dan reaktif. Isu ini bukan sekadar pengurusan fiskal, tetapi mencerminkan kelemahan serius dalam keupayaan tadbir urus dan pertimbangan dasar.

Dato' Dr. Monna Ong Siew Siew
Pengerusi Jawatankuasa Penasihat Dasar Awam dan Penyelidikan Kos Sara Hidup Rakyat MCA
11 April 2026